12.01.2025r.
Podatek od spadków i darowizn jest jednym z kluczowych obciążeń podatkowych związanych z nieodpłatnym przekazaniem majątku. W 2026 roku darowizny w Polsce rozliczane są na podstawie ustawy o podatku od spadków i darowizn, a obowiązek podatkowy co do zasady spoczywa na obdarowanym.
Prawidłowe ustalenie wysokości podatku, zastosowanie zwolnień oraz dotrzymanie terminów zgłoszeń ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa podatkowego podatnika.
Przepisy wyróżniają trzy grupy podatkowe:
- Grupa I – m.in. małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, teściowie,
- Grupa II – m.in. dalsi krewni (np. ciotki, wujkowie, kuzyni),
- Grupa III – osoby niespokrewnione.
Im bliższe pokrewieństwo, tym niższy podatek lub możliwość skorzystania ze zwolnienia.
Darowizny otrzymane od najbliższych członków rodziny (tzw. grupa „0”, obejmująca m.in. małżonka, dzieci, wnuki, rodziców i rodzeństwo) mogą korzystać z pełnego zwolnienia z podatku, pod warunkiem:
- odpowiedniego udokumentowania przekazania środków pieniężnych (np. przelewem bankowym).
- zgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od jej otrzymania,
Kwota wolna od podatku oznacza wartość darowizn, do której nie powstaje obowiązek zapłaty podatku. Do limitu wlicza się łączną wartość darowizn otrzymanych od tej samej osoby w ciągu ostatnich 5 lat.
W 2026 roku obowiązują następujące kwoty wolne:
- 36 120 zł – dla osób z I grupy podatkowej,
- 27 090 zł – dla osób z II grupy podatkowej,
- 5 733 zł – dla osób z III grupy podatkowej.
W zależności od rodzaju darowizny i stopnia pokrewieństwa, obdarowany może być zobowiązany do:
- złożenia formularza SD-Z2 (przy zwolnieniu),
- złożenia deklaracji SD-3 i zapłaty podatku,
- zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego (np. przy darowiźnie nieruchomości).
Prawidłowe rozliczenie podatku od darowizny pozwala uniknąć sankcji podatkowych oraz sporów z organami skarbowymi. Kancelaria prawna lub biuro rachunkowe może pomóc w:
- analizie skutków podatkowych darowizny,
- przygotowaniu i złożeniu deklaracji podatkowych,
- weryfikacji prawa do zwolnień i ulg,
- kompleksowej obsłudze darowizn nieruchomości i majątku rodzinnego.
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. dotycząca podatku od spadków i darowizn